Verhagen Rutte Wilders

Sybe Schaap: spreker voor dovemansoren

Op de jaarlijkse Nieuwjaarsborrel van de JOVD werd VVD-senator Sybe Schaap benoemd tot Liberaal van het Jaar. Het Hoofdbestuur heeft met deze benoeming een uitstekende keuze gemaakt.  Ze laten hiermee duidelijk terecht merken dat ze een te vriendelijke koers ten opzichte van de PVV niet zit zitten. Dit, omdat de ideeën van deze partij en de bredere beweging waar ze onderdeel van vormt, in de kern anti-liberaal zijn.

Populisme kan moeilijk eenduidig gedefinieerd worden. Het heeft echter wel een aantal kernmerken die bij meer of mindere mate in populistische partijen in de westerse wereld te vinden zijn.  Populistische politici  zeggen altijd namens het echte, pure volk te spreken en dat dit echte, pure volk bedreigd wordt door elementen van buiten, geholpen door een foute elite die de schadelijkheid van deze elementen niet ziet.

Sommige populisten zoals Wilders, duiden dit in culturele zin, door te benadrukken dat onze “Nederlandse’ cultuur bedreigd wordt door vreemde culturen, met name de Islam. Waarbij ze worden ‘geholpen’ door een linkse elite die niet durft op te treden tegen het, in de ogen van de PVV, onafwendbare gevaar. Voor de PVV is de enige manier dit gevaar af te wenden de Islamitische cultuur geheel en al uit Nederland te verwijderen.

Als liberalen hanteren wij het uitgangspunt dat elk individu het recht heeft zelf te kiezen hoe hij zijn leven wil leven, zolang hij daar anderen niet mee schaadt.  Dit uitgangspunt komt van het idee dat niemand de absolute waarheid in pacht heeft over wat de juiste manier van leven is. Uit dit grondbeginsel komen uiteindelijk alle verschillende liberale ideeën over hoe en wat de overheid zou moeten doen voort.  Ook komt hier ook uit voort, dat individuen in principe allemaal dezelfde rechten en plichten zouden moeten hebben.

Het is duidelijk dat in het gedachte goed van de PVV deze gelijke rechten voor alle individuen totaal niet gelden. De PVV is duidelijk dat men kiest voor een bepaalde groep in de samenleving, de autochtone (blanke) Nederlander en zijn manier van leven tot de absolute norm verheft.  Dit is in directe tegenspraak met de keren van het liberalisme die dit soort absolute normen, resoluut afwijst.  De PVV gaat zelfs een stap verder en meent dat er voor individuen die niet aan die norm kunnen, of willen voldoen geen plaats is in Nederland.  

We hebben in Nederland gelukkig instituties gebouwd die moeten voorkomen dat een groep individuen zijn normen kan opleggen aan de rest van de bevolking.  We hebben een representatieve democratie die verschillende politieke groepen dwingt samen te werken en zo voorkomt dat één groep ooit teveel macht krijgt. We hebben onafhankelijke rechters die ervoor zorgen dat de overheid gedwongen wordt de rechten van ieder individu te respecteren in de uitvoering van de wetten van het parlement. Het is geen wonder dat de PVV deze instituties, de representatieve democratie en de onafhankelijke rechtspraak, juist nu juist aanvalt.  Sybe Schaap waarschuwt tegen de aanval van Wilders op deze instituties en tegen  de anti-liberale waarden die er onder liggen. Het is een waarschuwing die bij veel liberalen helaas aan dovemans oren is gericht.

Sommige liberalen, zoals de heer Lex Cornelissen in een eerder opinie-artikel op de Driemaster, menen dat de beste manier om de PVV te bestrijden, het overbodig maken van de PVV is. Dit komt in zijn stuk in de praktijk neer op het deels overnemen van het gedachtegoed van de PVV, namelijk een deel van de anti-islam retoriek. Hij betoogt dat je hiermee de PVV-kiezers serieus neemt, omdat je zijn mening niet meer zomaar wegwuift.

Ik zie met deze strategie twee grote problemen. Ten eerste een ideologisch probleem, zoals ik hierboven heb geschetst. Je kunt niet in de richting van de PVV bewegen, zonder afbreuk te doen aan de liberale grondwaarden.  Zodra je als liberaal een groep mensen die op een andere manier leven als een probleem gaat zien, ben je volgens mij al te ver van het liberale pad afgedwaald.

Daarnaast zie ik een tweede probleem: als andere partijen richting de PVV schuiven, wordt het anti-liberale geluid van de PVV bevestigd en wordt de radicalisering van de PVV in de hand gewerkt. Immers zodra de VVD naar rechts opschuift en zetels van de PVV begint af te snoepen,  zal de PVV nog verder naar rechts gaan schuiven. Als elke partij vervolgens achter de VVD aanloopt om de rijen te sluiten is het hele politieke discours naar rechts geschoven. Wat er eigenlijk gebeurt is dat de rest van de politiek de PVV legitimeert, zonder er een zetel mee op te schieten. In het gat tegenover de PVV waar de gevestigde politiek is uitgeschoven, is nu DENK opgestaan.

Dit neemt niet weg dat je als liberaal de zorgen en ideeën van de achterban van de PVV serieus moet nemen en niet van de hand moet wijzen. Om dit te doen hoeft de PVV niet achterna te worden lopen, maar moet er vanuit de bovenstaande kernwaarde van het liberalisme een antwoord worden geformuleerd voor de economische en sociale zorgen waarmee de Nederlandse middenklasse zit.

image sources

2 reacties

  1. We hebben geen last van afkeer van het eigene, maar we hebben last van het ophemelen van het vreemde. Vanuit elk mogelijk kijkpunt is de moslim vreemd in Nederland, dat wil niet zeggen dat het daarom ook verkeerd is. In Nederland hechten wij veel waarde aan de vrijheid van godsdienst. Maar daarom hoeft Nederland nog niet zijn eigen normen waarden te onderdrukken om het hen naar hun zin te maken. We hoeven niet akkoord te gaan met het ritueel slachten, of op elke straathoek een moskee bouwen. Geloof gebeurd in je hoofd niet op straat. Wanneer iemand dan het argument ”maar een monnik mag wel in gewaad op straat lopen, dus het is niet eerlijk” gebruikt dan klopt dat. Een monnik past namelijk bij het Nederlandse stelsel van normen en waarden. Dat is ons eigen. Net als kerst en zwarte Piet. Tolerantie verliest het altijd van intolerantie. Wanneer je geen grenzen stelt, breek je vrijheid waar elke liberaal voor staat af. Omdat de dominante groep hun paradigma laat overheersen. We moeten ophouden met het ophemelen van het vreemde, en weer terug naar ons eigene.

    1. Het idee dat we “moet stoppen met het ophemelen van het vreemde en terug moeten het eigene ” is nogal problematisch op meerdere vlakken.
      Het begint al met het woord “we” De assumptie dat we als Nederlanders allemaal dezelfde manier van leven zouden hebben, lijkt me onzinnig. Een bakfiets-hipster-moeder in Amsterdam-Zuid heeft een andere manier van leven dan een gereformeerde kippenboer in Barneveld. Ze zouden zich ook volstrekt niet thuis voelen in elkaars leven. Iedereen heeft zijn eigen manier van leven, die hopelijk voor hem, aansluit bij de dingen die hij, als individu belangrijk vind in zijn leven.
      Vervolgens is de onderverdeling tussen ‘het vreemde’ en ‘het eigene’ nogal kunstmatig. Wat nu onder ‘het eigene’ wordt gecategoriseerd is ooit ook ‘het vreemde geweest’. Neem bijvoorbeeld het cijfer 0, dit is bedacht door de Indiërs, en via Arabieren in Europa gekomen. Wanneer is het cijfer ‘0’ precies de grens over gegaan van ‘het vreemde’, naar ‘het eigene’ ? Hoe lang duurt zo iets ? Er schuilt een beetje de assumptie in dat cultuur een onveranderlijk in hokjes te vatten ding is. Als je kijkt naar sommige cultuur-uitingen zie je al dat dit niet kan kloppen. Dat lijkt me niet geval. Culturen hebben constant interactie met elkaar en nemen dingen van elkaar over die nuttig zijn en laten dingen vallen die hun nut verloren hebben. Dat lijkt me een heel gezonder ontwikkeling. Het is ook een ontwikkeling die je al jaren in Nederland en in allerlei andere open culturen ziet. Een cultuur proberen te beveiligen tegen verandering, lijkt me daarom zonde van de moeite en mogelijk zelfs contraproductief.
      Daarnaast lijkt er ook de assumptie in het verhaal te zitten dat omdat ‘wij’ ‘onze’ manier van leven het beste voor ‘ons’ vinden, wij het recht hebben deze manier van leven op te dringen aan anderen, onder het mom van bescherming van onze cultuur. Dit recht hebben ‘wij’ niet. ‘Wij’ weten net zo min als ‘zij’ welke manier van leven geschikt is voor de ander.
      Tolerantie ook in deze visie is eindig. In mijn stuk heb daarom bewust het schade beginsel meegenomen. Zodra een individu het nodig vind met geweld zijn levenswijze op te dringen aan anderen en wanneer een individu zijn levenswijze inhoudt dat dit gevaar of overlast veroorzaakt bij anderen, dient de overheid in te grijpen.
      Tot slot, terug gaan naar een staat die er ‘ooit’ geweest is, voor dat alles naar donder ging, is volgens mij een vorm van revisionisme. Je probeert volgens mij een beetje met terugwerkende kracht de geschiedenis te veranderen. Het lijkt me nuttiger, vooruit te kijken en te proberen het beste ervan te maken, met de mensen, mogelijkheden en middelen die we hebben.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *