Feiten alleen zijn niet de oplossing

Naar aanleiding van het 52 seconden durende filmpje, waarin JOVD-voorzitter Rutger de Ridder een oproep deed om feiten terug te brengen in de politiek, vond ik dat het tijd werd om aan deze speech context toe te voegen. Wie alleen een pleitbezorger is van feiten, begrijpt in mijn ogen de huidige politieke situatie niet. Het probleem van vandaag de dag is dat de schaarse feiten die we hebben, geïsoleerd gepresenteerd worden. Hierdoor krijgen we een onvolledig beeld over wat er daadwerkelijk in de wereld speelt. Laten we daarom als JOVD geen schijnoplossing presenteren, maar laten we kijken wat precies het probleem is.

Fake news

Een hot topic waar momenteel iedereen expert over denkt te zijn, is fake news. Econoom Eric Weinstein omschreef dit het beste in deze tweet1, waarin hij onderscheid maakt in vier types fake news: “narrative driven” nieuws (zoals bij nieuwssites), nieuws op basis van een slecht werkend algoritme, feitelijk onjuist nieuws en nieuws van instituties. Op dit moment is volgens Weinstein nieuws op basis van een slecht werkend algoritme en feitelijke onjuistheden, in strijd met nieuws van nieuwssites en van instituties. Juist dit is van cruciaal belang.

In de oproep om meer feiten terug te brengen in de politiek, werden als voorbeelden van fact free 2 politici Donald Trump, Geert Wilders en Henk Krol gebruikt. Laat dit nu net hetzelfde verhaal zijn wat te zien is bij DWDD en Pauw, en wat te lezen is in het NRC, de Volkskrant en – in het geval van Trump – de New York Times. Het beeld wat door deze programma’s en kranten tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen werd geschetst, was dat er maar één kandidaat was die fact free sprak: Donald Trump. Als het volledige verhaal werd verteld, ontstond het beeld dat we te maken hadden met zowel Trump als Hillary Clinton, die beiden fact free spraken. Dit om nog maar te zwijgen van het feit dat Wilders en Krol de enige twee Nederlandse lijsttrekkers zijn die feitenvrij op het politieke toneel spreken.

Algoritme-bubbel

En juist dat is het probleem van vandaag de dag. We krijgen een deel van de “feiten” te zien, maar niet een volledig verhaal waardoor onderwerpen duidelijker worden. De filter waarmee context aan alle feiten kan worden gegeven is kapot. Gebruikers van Facebook merken dat zij bewust moet liken en klikken om de feed in een politiek evenwicht te houden. Wie dat niet doet, zal merken dat het algoritme alleen maar berichten toont die zorgen dat de gebruiker bevestiging krijgt van zijn of haar eigen mening. Wie alleen maar naar de mainstream media kijkt, ziet maar een deel van het volledige verhaal. Alternatieve media kunnen hier hun visie aan toevoegen. Wie artikelen leest van wetenschappelijke instituties zien vooral waarheidsclaims, die als een vaststaand feit gepresenteerd worden, maar dat lang niet altijd een vaststaand feit hoeft te zijn.

Informatie overload

Dat maakt deze tijd zo lastig. Zoals we weten krijgen we steeds meer en steeds sneller informatie voorgeschoteld. Doordat ons brein niet alles kan opslaan, is er dringend behoefte aan een filtermechanisme, dat ervoor zorgt dat we van alle informatie die we binnenkrijgen de juiste informatie opslaan. Omdat ik niet op korte termijn verwacht dat de opslagcapaciteit van onze breinen zal vergroten, zullen we voorlopig meer de focus op de filter moeten leggen. Dat zou daarom ook de oproep en focus van de JOVD moeten zijn. Zorg niet alleen voor meer feiten, maar ga er over in discussie, zodat je niet in je eigen referentiekader blijft hangen.

De verkiezingsoverwinning van Trump is een geschenk uit de hemel om duidelijk te maken dat iedereen zijn filter voor het binnenkrijgen van informatie moet updaten. Verhaallijnen waarin feiten werden verwerkt, werden namelijk op een reusachtige schaal doorgeprikt. Het gevolg is een grootschalige crisis over de geloofwaardigheid van mainstream media, die hopelijk de JOVD zal voortzetten. Mijn advies voor de komende verkiezingen is om waarheidsclaims niet te verwarren met pure feiten en om kritisch te blijven over alles wat je hoort.

 

  1. https://twitter.com/ericrweinstein/status/806289791977287681
  2. Met fact free wordt bedoeld het al dan niet controleren van de meest basale feiten. Het controleren van feiten kan afhangen wat iemands basiskennis is over een onderwerp, en van zijn/haar referentiekader.

image sources

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *