Als ware liberaal support ik ‘Black Lives Matter’

Als liberalen corrigeren we met regelmaat de sociaaldemocraten op het feit dat de basis van onze samenleving niet moet liggen bij gelijkheid maar gelijkwaardigheid. Als liberalen streven we namelijk naar een samenleving waarbij ieder individu zich zo ver mogelijk kan ontplooien, omdat ze dezelfde rechten hebben. Een simpele uitleg over het verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid is dan ook als volgt: mannen en vrouwen zijn niet gelijk (Het zijn namelijk geen 2 identieke wezens van elkaar), maar ze zijn wel gelijkwaardig aan elkaar (ze behoren namelijk dezelfde rechten te hebben en de één is dan ook niet beter dan de ander). Ook al komen we hier als liberalen prominent voor uit, ons gelijkwaardigheidsdoel is nog niet bereikt. In tegendeel zelfs: In de afgelopen week is wel zichtbaar geworden, met de dood van George Floyd, dat we zelfs nog ver weg van ons doel, volstrekte gelijkwaardigheid, zijn. Het wringt mij dan ook dat de liberalen om mij heen erg stil zijn over de grote ongelijkwaardigheid die heerst in Amerika, maar ook in Nederland. En dat terwijl de ‘Black Lives Matter’ discussie er één is die ons, als liberalen, juist aan moet gaan. Een reden voor deze stilte is hoogstwaarschijnlijk de manier van het demonstreren die op dit moment zichtbaar is. Want waar liberalen staan voor gelijkwaardigheid, staan een groot aandeel van de liberalen ook voor veiligheid en hebben ze nog wel eens de neiging om op een ‘Law and Order’ manier over te willen komen. Je ziet dan ook vooral dat rondom deze mensen de discussie zich vormt over het geweld en plunderen tijdens deze demonstraties en het niet houden aan de ‘1,5 metersamenleving’. Dit bracht mij dan ook op het schrijven van dit stuk en een antwoord te zoeken op de vragen: Hoe werd er in het verleden omgegaan met demonstreren en hoe kunnen we ervoor zorgen dat ons ultieme doel wordt gehaald: een samenleving waarbij ieder individu ook echt gelijkwaardig wordt behandeld?

Als we kijken naar het verleden kunnen we hieruit twee vormen van demonstreren achterhalen. De eerste vorm is er één waarbij anarchie de overhand neemt en het volk in opstand komt om de huidige machthebbers af te zetten. Hierbij is vrijwel alles geoorloofd en staat de geloofsovertuiging van radicalisering voorop. Ik vond dit zelf wreed en fout klinken toen, maar wat als ik u vertel dat deze vorm in het verleden een aantal keer zeer effectief was (voor een korte dan wel langere periode) en soms ook nodig was. Voorbeelden hiervoor zijn de Franse Revolutie maar ook veel recenter de Arabische lente. Zo’n revolutie is alsof er plots een bom ontploft die al voor een lange tijd op scherp stond in een oud en lelijk gebouw. De impact van deze ontploffing is extreem en er is veel schade zichtbaar, maar het gevolg is wel dat er op diezelfde plek iets nieuws gebouwd kan worden. Deze vorm van extremisme kunnen we soms ook terug vinden in de Nederlandse politiek. Waar voorheen de discussie over immigratie taboe was hebben mensen als Fortuyn en Wilders met hun extreme reactie een verandering veroorzaakt in het politieke debat en kunnen we stellen dat een gematigde vorm van deze discussie toch de norm is geworden. Het gaat er hierbij niet om of deze verandering goed of slecht is, maar het laat zien dat extremen soms erg effectief kunnen zijn. Aan de andere kant van deze tweedeling hebben we de vredige demonstraties. Hierbij moeten we denken aan (stille) tochten, vreedzame bijeenkomsten, bezettingen en ludieke acties. Een vorm die vooral in Nederland als zeer succesvol wordt gezien door de zogenoemde “Dutch Approach” (geen geweld, blijven praten). Een goed voorbeeld hierbij zijn de acties van Dolle Mina die plaatsvonden in de jaren ‘70.

En dan komt het lastige, want de theorie is leuk, maar in de praktijk houdt deze nooit stand en is het allemaal wat minder zwart-wit (deze woordkeuze was inderdaad zeer bewust). We hebben namelijk veel meer demonstraties gezien in onze geschiedenis die hier precies tussen vallen en van beide vormen elementen laten zien. Deze demonstraties beginnen vaak vreedzaam, maar kunnen doorslaan en escaleren wanneer onbegrip en geweld de overhand gaan spelen. Deze demonstraties houden ons vaak een lange tijd in de ban, maar bereiken (soms tot grote spijt) verre van het gewenste effect en creëren vaak verdere polarisatie. Voorbeelden hierbij zijn: de kraakbeweging in eind jaren ’70 begin jaren ’80, het recente stikstofdebat in Nederland en de kans is aanwezig dat hetzelfde gaat gebeuren met de huidige ‘Black Lives Matter’ discussie. Dit effect is te verklaren volgens een 3-stappenplan. Het begint vaak met een groep mensen die ergens voor staan en demonstreren voor hetgeen waarvan zij vinden dat er onrecht is aangedaan. In het begin worden deze mensen voor gek verklaard aangezien zij degenen zijn die spreken over hetgeen waar niemand over durfde te spreken of aan dacht. Dan begint het onderwerp zich toch langzaam in de hoofden van de samenleving te planten en komt er meer begrip vanuit andere groepen in de maatschappij. Dit is de meest effectieve fase en tevens het moment waarop iedere partij, zowel voor- als tegen, de meeste winst kan behalen. Alleen dan gaat het mis en komen we bij stap 3, het moment waarop partijen hun kaarten overschatten, hun doel voorbij gaan en er meer uit willen halen dan de samenleving op dat moment aan kan. Dit is het moment waarop de demonstranten hun sympathie van het volk weer verliezen. Dit komt doordat hun manier van gelijk halen vaak gepaard gaat met geweldpleging en volledige opstand tegen de autoriteiten. Het probleem hiervan is, dat deze strategie alleen werkt als je van deze autoriteit af wilt zoals eerder benoemd bij verschillende revoluties in de geschiedenis. Alleen wat de demonstranten juist moeten inzien is dat er niks veranderd als enkel de machthebbers worden vervangen. Het doel wordt enkel behaald wanneer de polarisatie verdwijnt. Dit kunnen we samen bereiken door mensen in te laten zien welke problemen racisme en discriminatie met zich meebrengen en ze hier op een juiste manier over voor te lichten . Dit gaan we juist niet bereiken met geweld, hun huizen plunderen en de 1.5 meter afstand en iedereens gezondheid aan onze laars te lappen.

Is het dan verkeerd wat de huidige demonstranten opkomen voor hun rechten? Nee. Het feit dat dit waarschijnlijk niet de meest handige manier is, neemt niet weg dat het ter sprake brengen van de discussie over gelijke rechten tussen verschillende huidskleuren noodzakelijk is. En dat punt is iets wat mij bij de volgende vraag bracht; Wat moeten en kunnen we dan wel doen om eindelijk voor effectieve verandering te zorgen? Deze vraag gaat ook gepaard met de volgende tweet en filmpje. Hierbij is zichtbaar hoe drie generaties aan mannen met een donkere huidskleur ruzie maken over de aanpak van de demonstraties. Waarbij de man van 31 jaar recht vanuit zijn hart spreekt dat geweld niet de oplossing is en dat de toekomstige generatie het anders moet aanpakken, omdat de huidige aanpak niet blijkt te werken na al die jaren dat ze voor gelijke rechten streden maar het nog steeds niet hebben gekregen. Dit filmpje wilde ik dan ook graag delen, omdat het mij oprecht raakte. Er was zoveel onmacht zichtbaar en deze mensen strijden al zo lang voor een gelijkwaardige behandeling zonder het te krijgen. Het mag niet zo zijn dat de plunderingen en rellen straks het debat gaan bepalen en hetgeen dat daadwerkelijk belangrijk is niet meer de aandacht krijgt die het verdient.
Toen ik dit filmpje zag, dacht ik ook: “allemaal leuk en aardig dat wij nu ineens op onze tijdlijn foto’s plaatsen van een zwart vlak alsof we al jaren betrokken zijn bij het probleem en er zoveel om geven, maar deze pijn zit zo diep bij velen dat dit niet genoeg is”. Wat ik zag was namelijk dat deze mensen al jaren een strijd voerde tegen onrechtvaardigheid met beide handen op hun rug vastgebonden. En toen kwam het inzicht: het zijn niet de mensen die benadeeld worden die voor verandering kunnen zorgen, dat proberen ze immers al tevergeefs decennia lang, maar de mensen die al in de posities zijn om verandering door te maken. En wie zijn dan deze mensen die voor verandering kunnen zorgen? Ja jij, die dit leest! Want hoe je het went of keert, maar als iemand met een blanke huidskleur heb je toch een streepje voor en is verandering nou eenmaal effectiever als je voor een ander opkomt dan voor jezelf. Jij hebt invloed over hoe je omgeving denkt en beweegt in de huidige maatschappij. En heb je een voorbeeldfunctie of bepaalde positie, gebruik deze dan om ervoor te zorgen dat echt iedereen gelijkwaardig wordt behandeld. Dit geldt niet alleen voor de mensen in Amerika, maar ook hier in Nederland en elders op de wereld. Veranderingen over denk- en zienswijze kunnen gevormd worden in het kleinste netwerk zoals je vriendengroep tot een landelijk niveau.

Dus focus je niet op het delen van een foto, ga niet de straat op om te plunderen en te rellen en zo verdere polarisatie te veroorzaken, maar ga het gesprek aan over racisme en discriminatie met je directe omgeving en maak zelf het verschil in plaats van te kijken en wachten wat anderen doen. Want laten we eerlijk zijn, na deze week is het wel duidelijk dat iedereen wel een beetje liberaal in zich heeft zitten en hetzelfde doel nastreeft: gelijkwaardigheid van ieder individu ongeacht je huidskleur, afkomst, geslacht, geloofsovertuigingen of leeftijd. Want een betere wereld begint niet alleen door te kijken naar jezelf, maar ook door rekening te houden met anderen. Dat is nou wat we binnen het liberalisme ‘verdraagzaamheid’ noemen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.